Opis
Cenacolo di Sant'Apollonia to małe muzeum we Florencji, blisko San Marco, w dawnym refektarzu klauzurowego klasztoru benedyktynek. Ma tylko jedno dzieło, ale wielkie: Ostatnią Wieczerzę Andrei del Castagno, namalowaną prawdopodobnie w 1447 roku, która zajmuje całą ścianę.
Przez cztery wieki prawie nikt jej nie widział. Refektarz należał do mniszek klauzurowych, a dawne przewodniki po Florencji, z Vasarim włącznie, o niej nie wspominają. Pojawiła się dopiero w XIX wieku, wraz ze zniesieniem klasztoru. Początkowo przypisywano ją Paolo Uccellowi, potem badacze rozpoznali rękę Andrei.
Scena rozgrywa się w komnacie na starożytną modłę, bez przedniej ściany, jak otwarte pudło, a perspektywa sprawia, że wygląda jak przedłużenie prawdziwej sali. Apostołowie siedzą w rzędzie; Judasz jest sam, po drugiej stronie stołu, a jego brodaty profil przypomina satyra, czyli diabła.
Za Chrystusem panel z cętkowanego marmuru, podobnego do agatu, kieruje wzrok właśnie na Jezusa, Piotra i Judasza. Jest nawet błąd: licząc ich płyciny, ściany boczne powinny być o połowę krótsze.
Nad Wieczerzą są Zmartwychwstanie, Ukrzyżowanie i Zdjęcie z krzyża, odspojone w 1953 roku z powodu wilgoci. Pod spodem były rysunki przygotowawcze, sinopie, wystawione teraz na przeciwległej ścianie: sposób, by zobaczyć, jak malarz pracował przed malowaniem.
Andrea namalował ją, gdy ksieni Cecilia Donati rozbudowywała klasztor benedyktynek, założony w 1339 roku. Reszta klasztoru, ze zdesakralizowanym kościołem, należy w większości do Uniwersytetu.
Muzeum przechowuje także inne dzieła z klasztoru i ze szpitala Santa Maria Nuova, wśród nich ślady fresków i sinopie Domenica Veneziano oraz Chrystusa Pietà podtrzymywanego przez dwóch aniołów tegoż Andrei.
W Ostatniej Wieczerzy obok Chrystusa śpi święty Jan: to tradycyjny element ikonografii, obecny też w cenakolo Santa Croce Taddea Gaddiego. Perspektywiczne pudło ma natomiast poprzednika w cenakolo Santo Spirito Orcagni, z około 1360–1365 roku.
Przez cztery wieki prawie nikt jej nie widział. Refektarz należał do mniszek klauzurowych, a dawne przewodniki po Florencji, z Vasarim włącznie, o niej nie wspominają. Pojawiła się dopiero w XIX wieku, wraz ze zniesieniem klasztoru. Początkowo przypisywano ją Paolo Uccellowi, potem badacze rozpoznali rękę Andrei.
Scena rozgrywa się w komnacie na starożytną modłę, bez przedniej ściany, jak otwarte pudło, a perspektywa sprawia, że wygląda jak przedłużenie prawdziwej sali. Apostołowie siedzą w rzędzie; Judasz jest sam, po drugiej stronie stołu, a jego brodaty profil przypomina satyra, czyli diabła.
Za Chrystusem panel z cętkowanego marmuru, podobnego do agatu, kieruje wzrok właśnie na Jezusa, Piotra i Judasza. Jest nawet błąd: licząc ich płyciny, ściany boczne powinny być o połowę krótsze.
Nad Wieczerzą są Zmartwychwstanie, Ukrzyżowanie i Zdjęcie z krzyża, odspojone w 1953 roku z powodu wilgoci. Pod spodem były rysunki przygotowawcze, sinopie, wystawione teraz na przeciwległej ścianie: sposób, by zobaczyć, jak malarz pracował przed malowaniem.
Andrea namalował ją, gdy ksieni Cecilia Donati rozbudowywała klasztor benedyktynek, założony w 1339 roku. Reszta klasztoru, ze zdesakralizowanym kościołem, należy w większości do Uniwersytetu.
Muzeum przechowuje także inne dzieła z klasztoru i ze szpitala Santa Maria Nuova, wśród nich ślady fresków i sinopie Domenica Veneziano oraz Chrystusa Pietà podtrzymywanego przez dwóch aniołów tegoż Andrei.
W Ostatniej Wieczerzy obok Chrystusa śpi święty Jan: to tradycyjny element ikonografii, obecny też w cenakolo Santa Croce Taddea Gaddiego. Perspektywiczne pudło ma natomiast poprzednika w cenakolo Santo Spirito Orcagni, z około 1360–1365 roku.